Huisartsenpraktijk Orion, Bilthoven Uitleg bij het spreekuur · naar de praktijkwebsite
← Alle onderwerpen

Schildklier: te traag of te snel

Uw schildklier zit voor in uw hals. Hij maakt een hormoon dat bepaalt hoe snel uw lichaam werkt. Werkt hij te traag, dan gaat alles trager. Te snel, dan gaat alles sneller.

1Wat gebeurt er in uw schildklier?

schildklierstrottenhoofd(adamsappel)luchtpijpsleutelbeen

Uw schildklier

Uw schildklier ligt voor in uw hals, onder het strottenhoofd. Hij heeft de vorm van een vlinder en ligt tegen de luchtpijp.

hersenenhypofyse(de thermostaat)TSH-signaal:normaalschildklierin het bloed:normaal hormoonmeldtterugtraagsneltempo van uw lichaam:in evenwicht

Een schildklier in evenwicht

De hypofyse, een kliertje onder de hersenen, werkt als een thermostaat. Is er te weinig schildklierhormoon in het bloed, dan geeft hij meer TSH: het signaal om meer te maken. Is er genoeg, dan minder.

  • TSH (signaal)
  • schildklierhormoon
  • bloed
  • terugmelding
hersenenhypofyse(de thermostaat)TSH-signaal:veel: TSH hoogschildkliermaakt te weinigin het bloed:te weinig hormoonweinigterugmeldingtraagsneltempo van uw lichaam:alles werkt trager

Een te trage schildklier

De schildklier maakt te weinig hormoon, meestal doordat uw afweer hem aanvalt (ziekte van Hashimoto). De hypofyse geeft dan extra TSH. In het bloed: TSH hoog, schildklierhormoon laag (hypothyreoïdie).

  • TSH (signaal)
  • schildklierhormoon
  • bloed
  • terugmelding
hersenenhypofyse(de thermostaat)TSH-signaal:weinig: TSH laagschildkliermaakt te veelin het bloed:te veel hormoonremtde hypofysetraagsneltempo van uw lichaam:alles werkt sneller

Een te snelle schildklier

De schildklier maakt te veel hormoon, ook zonder signaal. Meestal zet uw afweer hem aan (ziekte van Graves). De hypofyse remt en geeft bijna geen TSH. In het bloed: TSH laag, schildklierhormoon hoog (hyperthyreoïdie).

  • TSH (signaal)
  • schildklierhormoon
  • bloed
  • terugmelding
hersenenhypofyse(de thermostaat)TSH-signaal:weer normaalschildkliermaakt te weinigin het bloed:weer genoegtabletmeldtterugtraagsneltempo van uw lichaam:weer in evenwicht

Te traag, met schildklierhormoon

Een tablet met schildklierhormoon vult aan wat uw schildklier te weinig maakt. Is de hoeveelheid goed, dan wordt de TSH weer normaal en is uw lichaam weer in evenwicht.

  • TSH (signaal)
  • schildklierhormoon
  • bloed
  • terugmelding

2Wat merkt u?

De klachten zijn vaak vaag. Bloedonderzoek geeft duidelijkheid.

Te traag

Alles gaat langzamer

  • moe en sloom
  • snel koud
  • zwaarder worden
  • droge huid, droog haar

Ook: moeilijk poepen, haaruitval.

Te snel

Alles gaat sneller

  • afvallen terwijl u goed eet
  • snelle hartslag
  • onrustig, slecht slapen
  • veel zweten
  • trillen

Ook: diarree, dikkere hals, last van de ogen.

3Wat helpt?

Te traag: een tablet

Elke dag, meestal uw hele leven

Elke dag een tablet schildklierhormoon, op een lege maag: een half uur voor het ontbijt of 2 uur na het avondeten. Na een paar weken merkt u verschil. Eerst laat u elke 6 weken bloed prikken, later minder vaak.

Te snel: naar de internist

Behandeling in het ziekenhuis

De huisarts verwijst u naar de internist. U kiest samen: remmende medicijnen, radioactief jodium of een operatie. Keelpijn of koorts bij die medicijnen? Bel direct uw arts in het ziekenhuis.

Goed om te weten: is alleen de TSH iets afwijkend en het schildklierhormoon normaal? Dat herstelt vaak vanzelf. Een tablet is dan meestal niet nodig.

4Wat kunt u zelf doen, en wanneer belt u?

  • Slik uw tablet elke dag, ook als u zich goed voelt. Overleg eerst over zeewier, kelp of andere middelen met jodium.
  • Laat bloed prikken op een vast tijdstip, liefst vóór uw tablet.
  • Wissel niet zomaar van merk.
  • Meld uw tablet bij de trombosedienst als u daar komt.
  • Heeft u de ziekte van Graves? Stop met roken, dat maakt oogklachten erger.

Maak een afspraak als

  • u met tablet afvalt, onrustig bent of veel zweet: misschien is het te veel;
  • uw klachten erger worden of terugkomen;
  • u zwanger wilt worden, of zwanger bent: meld dat meteen;
  • u een knobbel of zwelling in uw hals voelt.

Bel meteen

als u:

  • pijn of druk op de borst heeft;
  • een te snelle schildklier heeft en hoge koorts krijgt met een heel snelle hartslag of verwardheid.

Overdag 030 228 21 03, keuze 1. 's Avonds, 's nachts en in het weekend: huisartsenspoedpost 088 130 96 10.

Bel 112 als iemand niet goed meer reageert of erg benauwd is.

Bij Orion: voor elke controle laat u vooraf bloed prikken, meestal bij Unilabs. Hoe dat werkt, leest u op Bloed prikken en uitslagen.

Meer lezen op Thuisarts.nl

Bij Huisartsenpraktijk Orion